Jak zważyć galaktyki na potrzeby największych przeglądów nieba?
11 stycznia 2022, 05:34NCBJ koordynuje polski udział w największym w dotychczasowej historii przedsięwzięciu astronomii obserwacyjnej. W polu widzenia teleskopu budowanego w Chile znajdzie się jednorazowo obszar 40-krotnie większy od tarczy Księżyca. Obserwacje zaplanowane na 10 lat dostarczą m.in. danych o obiektach zmiennych. Naukowcy z NCBJ z zespołu ASTROdust już dziś przygotowują algorytmy, które wzbogacą zestaw informacji pozyskanych z obserwacji.
Badacz z UJ pierwszym Polakiem, który pokieruje Europejskim Towarzystwem Psychologii Poznawczej
28 lipca 2022, 10:14Prof. dr hab. Michał Wierzchoń z Instytutu Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego został wybrany na przewodniczącego Europejskiego Towarzystwa Psychologii Poznawczej (ESCoP). Należy zaznaczyć, że to pierwszy Polak, który będzie piastował tę funkcję od czasów założenia ESCoP w 1985 r.
Bliżej wyjaśnienia słonecznej zagadki. Chłodne ciemne plamy na powierzchni podgrzewają koronę
15 czerwca 2023, 11:46Problem grzania korony słonecznej pozostaje nierozwiązany od 80 lat. Z modeli obliczeniowych wynika, że temperatura we wnętrzu Słońca wynosi ponad 15 milionów stopni, jednak na jego widocznej powierzchni (fotosferze) spada do około 5500 stopni, by w koronie wzrosnąć do około 2 milionów stopni. I to właśnie ta olbrzymia różnica temperatur pomiędzy powierzchnią a koroną stanowi zagadkę. Jej rozwiązanie – przynajmniej częściowe – zaproponował międzynarodowy zespół naukowy z Polski, Chin, USA, Hiszpanii i Belgii. Zdaniem badaczy za podgrzanie części korony odpowiadają... chłodne obszary na powierzchni.
Do Gdańska wróciło niezwykłe dzieło sztuki – bursztynowa armatka z XVII wieku
2 marca 2026, 10:03Do Gdańska wrócił niezwykły zabytek – jedna z dwóch istniejących XVII-wiecznych bursztynowych armatek. Wspaniałe dzieło sztuki niemal na pewno powstało około 1660 roku, a jego twórcą jest słynny Michael Schödelook, jeden z najwybitniejszych bursztynników XVII wieku.
Pierwsza taka lista TOP500
18 czerwca 2008, 15:07Na opublikowanej właśnie 31. edycji listy TOP500, na której wymieniono 500 najpotężniejszych komputerów świata, po raz pierwszy w historii znalazła się maszyna o wydajności przekraczającej 1 petaflops. Po raz pierwszy też lista uwzględnia pobór mocy poszczególnych superkomputerów. W końcu, po raz pierwszy w historii polski superkmputer uplasował się tak wysoko.
Zgodna aktywność mózgu = lepsza pamięć
9 września 2010, 19:50Wśród psychologów od dziesięcioleci uznawana jest teoria, że studiowanie określonej informacji w różnych kontekstach (sytuacjach) skutkuje lepszym zapamiętaniem. Uczeni z kilku amerykańskich i chińskich uniwersytetów postanowili rzucić wyzwanie tej teorii i sprawdzić jej prawdziwość.
Zaświecił polski synchrotron
16 lipca 2015, 15:05Polska fizyka osiągnęła olbrzymi sukces. Uzyskano pierwsze światło w synchrotronie SOLARIS. Polskie urządzenie to kopia synchrotronu z Lund, stąd też ścisła współpraca Polaków ze szwedzkimi naukowcami.
Chiny zbudowały unikatowy laser na wolnych elektronach
17 stycznia 2017, 12:23Chiny dołączyły do elitarnego klubu krajów posiadających laser na swobodnych elektronach (FEL). Takie urządzenia emitują światło w zakresie od podczerwieni do dalekiego ultrafioletu i są uznawane za źródło światła 4. generacji. W porównaniu z synchrotronami - źródłami światła 3. generacji - lasery na wolnych elektronach pozwalają na uzyskanie 1000-krotnie większej intensywności
Archeolodzy podwodni zbadają ostatni bastion Majów w Gwatemali
12 czerwca 2018, 07:05Relikty ostatniej stolicy prekolumbijskich Majów, Tayasal, położonej nad jeziorem Petén Itzá - czyli bastionu obrony przed europejskimi zdobywcami - zbadają archeolodzy podwodni z Polski. Spodziewają się tam naczyń kultowych i śladów po walkach z konkwistadorami.
Przy najstarszej piramidzie świata znaleziono kilkadziesiąt mumii
1 lipca 2019, 09:40Kilkadziesiąt mumii sprzed ok. 2 tys. lat odkryli polscy archeolodzy w czasie wykopalisk w sąsiedztwie najstarszej piramidy świata na nekropolii w Sakkarze w północnym Egipcie. Najwięcej mumii złożono bezpośrednio w piasku – poinformowali naukowcy.
